Titresimli Genetik Algoritma ile Hizlandirilmis Kanat Profili Optimizasyonu

Abdurrahman HACIOGLU Ibrahim ÖZKOL

Özet. Transonik kanat profili optimizasyonu, kanat profili üzerinde olusan sok dalgasi yok edilerek, sürüklemenin azaltilmasi amaciyla yapilir. Bu çalismada, yeni bir genetik algoritma (GA) yaklasimi olan Titresimli Genetik Algoritma (TGA) yönteminin, transonik kanat profili optimizasyonuna uygulamasi yapilmistir. Reel kodlu genetik algoritmalar için önerilen titresim kavraminin arkasinda yatan temel fikir, genetik algoritmanin arama/bulma etkinliginin arttirilmasi için, popülasyonun periyodik olarak çözüm uzayina yayilmasidir. Böylece GA’nin daha az islem yaparak hedefe ulasmasi amaçlanmaktadir. Bu çalismadaki TGA’da, titresim kavraminin mutasyon islemi için uygulanmasiyla elde edilen, Titresimli Mutasyon teknigi kullanilmistir. Yöntemin, vizkoz, transonik akis sartlarinda kanat profili optimizasyonunda etkinligi ve Hesaplamali Akiskanlar Dinamigi hesabi sayisini önemli ölçüde azalttigi gösterilmistir.

 Anahtar Kelimeler : Titresimli Genetik Algoritma, Transonik Kanat Profili Optimizasyonu.

Kurumlar Arası Elektronik Ticaretin Bir Uygulaması

Sefer KURNAZ, Perihan KILIMCI

Özet: Elektronik ticaret, internet üzerindeki tüketiciye ve kurumlara yönelik tüm islemleri kapsamaktadir. Kurumdan tüketiciye yönelik (B2C-Business-to-Consumer) Elektronik Ticaret dünyada oldugu gibi Türkiye’de de yaygin olarak gerçeklestirilmektedir, Buna karsilik kurumlar arasinda ise (B2B Business to Business) bilgi degisimi ve bilgiyi isleme standarti olmadigi için, henüz çok yayginlasmamistir. Bu nedenle günümüzde, kurumlar arasindaki teknolojik uyumu saglamak, globallesen dünyamizda önemli bir problem olarak karsimiza çikmaktadir.
Kurumlar arasi uyumu saglayabilmek için çok çesitli elektronik ticaret yapilari gelistirilmektedir. Bunlar arasinda eCo ve BizTalk’un özellikle incelenmesi gerekmektedir. Bu yapilar temel olarak XML (eXtensible Markup Language)’i almaktadir. Bu çalismada eCo ve BizTalk kurumlar arasi elektronik ticaret yapilari incelenmis ve Hava Kuvvetleri Komutanligi, Kara Kuvvetleri Komutanligi ile 3 satici kurum arasinda bir kurumlar arasi elektronik ticaret modeli tasarlanmistir. Bu tasarim, Microsoft BizTalk Server 2000 ile modellenmistir.

Anahtar Kelimeler: Electronic Commerce, B2B, Microsoft Biztalk, XML.

Birikimli Hasar Teorileri Ve Hareket Iletim Elemanına Uygulanması

Gökhan Erkin SAATÇI,Necati TAHRALI

Özet: Malzemelerde olusan yorulma hasarinin incelenip önceden saptanabilmesi, yorulma kirilmalarini önleyebilmek için çok büyük önem kazanmaktadir. Yorulma konusundaki en önemli konu ise çesitli degisken gerilmelere maruz kalan malzemelerin gösterdikleri birikimli hasarlardir.
Bu çalismada, çesitli arastirmacilar tarafindan ortaya konmus birikimli hasar metotlari sunulmus ve bu metotlar 1013. Ord. Ana. Tam. Fabrikasinda üretilen GTD model 4X4 askeri aracin çesitli degisken gerilmeler altinda çalisan aktarma elemanina uygulanmistir. Her metodun kendine özgü kurallari bulundugundan herbiri farkli sonuçlar vermistir. Çalismadaki amaç, pratikte karsilasilan çesitli birikimli hasar durumlarinda bulunan metotlardan hangisinin kullanilmasi gerektigini saptamaktir.
Formüllerde kullanilan çentik, yüzey düzgünlük, boyut faktörleri, gerilmelerin uygulanma yüzdeleri ve malzemenin mukavemet özellikleri, örnek gösterilen aracin aktarma organlari üzerinde uygulanmis baska bir çalismadan elde edilen sonuçlara göre alinmistir.

Anahtar Kelimeler:  Yorulma, ömür, birikimli hasar, tam degisken yükleme, gerilme dizilisi

UH-60 Black Hawk Helikopterinin Üç Boyutlu Kokpit Ve Uçus Simülasyonu

Tayfun ÜLBEGI, Serhat SEKER, Yasar ERENLER
Özet:Bu çalismada UH-60 Black Hawk Helikopteri’nin (Sikorsky S70-28D) yazilim simulasyonu yapilarak, helikopterin kokpit çalistirma checklist’ine uygun olarak, pilot adaylarinin çalistirma usullerine ve kokpite intibak ettirilmeleri amaçlanmistir. Simulasyon, PC (kisisel bilgisayar) üzerinde Delphi programlama dili ve GLScene grafik paketi kullanilarak tamamen yazilim olarak gerçeklenmistir. Checklist’lerin prosedür takibi için Uzman Sistem metodu uygulanmistir. Helikopterin uçus dinamiginin ise gerçege yakin olarak modellenmesine çalisilmistir. Bu yazilim henüz komple simulator olarak tamamlanmamistir, ancak ülkemizde bu konudaki çalismalara örnek teskil etmesi hedeflenmistir.

Anahtar Kelimeler: Helikopter Uçus Simülasyonu, Uzman Sistem.

Talaşlı İmalat Sırasında Kesici Takımda Meydana Gelen Hasar Mekanizmaları ve Takım Hasarını Azaltma Yöntemleri

Ufuk ÖZDEMIR Muzaffer ERTEN
Özet.  Bu çalismada takim ömrünü etkileyen takim hasar mekanizmalari incelenmistir. Takim ömrü, islenen parçanin kalitesini ve maliyetini direk olarak etkileyen bir faktördür.
Takim ömrünü dogrulukla belirleyebilmek için, takim ömrünü olumsuz yönde etkileyen takim hasar mekanizmalarinin bilinmesine gerek vardir. Herhangi bir kesici takim asinma, plastik deformasyon veya kirilma yoluyla ömrünü tamamlar. Talas kaldirma sirasinda kesme kenarlarinda, normal çalisma durumuna göre oldukça yüksek kesme hizlarinda olusan yüksek sicaklikla birlikte oldukça yüksek normal ve kayma gerilmeleri meydana gelir. Kesme sartlarina bagli olarak kesme kenarlarinda meydana gelen hasar mekanizmalari, karekteristikleri, önleme yöntemleri ve Tablo 2’de verilmistir. Takim ömrü, diger bir ifadeyle takim hasar mekanizmalari pek çok faktöre bagli olarak degistiginden, kesme sartlarina bagli olarak takim ömrünü belirlemek oldukça zordur. Takim ömrünü belirlemek için basvurulan önemli bir teknik; talas kaldirma sirasinda es zamanli olarak takim kesme sartlarinin izlenmesidir. Bu amaçla yapilan arastirmalar, çalismanin sonunda özetlenmistir.

Anahtar Kelimeler : Takim, Asinma, Takim Malzemeleri, Serbest Yüzey Asinmasi

Effects Of Shot-Peening On High Cycle Fretting Fatigue Behavior Of Ti-6al-4v

Halil Ibrahim YÜKSEL
Abstract: Effects of shot peening on High Cycle Fretting Fatigue behavior of Ti-6Al-4V were investigated. Experiments were performed with 6.35 mm thick specimens which provided S / N curves. After the tests, it was observed that the specimens failed near the trailing edge of contact. Scanning Electron Microscopy (SEM) showed that cracks initiated on the contact surface for 6.35 mm, and at the depth of specimen ranging from 200 to 300 microns for 3.81 mm thick specimens. Initial crack orientation was around 37 and 42 degrees respectively for 6.35 and 3.81 mm thicknesses. Finite Element Analysis( FEA ) was conducted, and using FEA results, Smith-Watson-Topper, Findley, Shear Stress Range and Modified Shear Stress Range parameters were evaluated. Stress relaxation was observed after the failure of the specimens, and evaluations were repeated for different percentages of stres relaxation. Based on specific assumptions about stress relaxation, Modified Shear Stress Range parameter was determined to be the only appropriate fatigue parameter that could meet all the required conditions for shot peened fretting fatigue specimens. Also thickness effects on shot-peened specimens were investigated and discussed in this study.
 

Keywords : Fretting Fatigue, High Cycle Fatigue, Shot-Peening.

Lineer Elektriksel Yüke Bağlı Pv Panellerin Optimizasyonu Ve Bölgesel Uygulanabilirliğinin Araştırılması

Z. Abidin FIRATOĞLU, Bülent YEŞİLATA

Özet. Bu çalışmada bir PV panel tarafından tahrik edilen, eşdeğer direnci sabit bir elektriksel yük (cihaz) dikkate alınmaktadır: Çalışmanın amacı, elektriksel yükün akım ve gerilim değerleri arasındaki lineer ilişkiyi, panelin maksimum çalışma noktalarına yaklaştıracak optimum direnç değerinin tespitidir. Bu amaç doğrultusunda, basit bir matematiksel yaklaşım geliştirilmiştir. Bu çalışmanın diğer bir önemli aşamasını ise; seçilen bölgenin PV sistemler açısından yılın her ayı ve günün her saatinde kullanım potansiyelini belirleyen pratik bir yöntemin tanıtımı oluşturmakta olup, bu yöntem ile yapılan optimizasyonun bölgesel verilerle test edilmesi mümkün olmaktadır. Optimizasyon sonrası verilerin testi için Şanlıurfa ili referans olarak alınmış olup, çalışmadan elde edilen sonuçlar, Şanlıurfa ilinde yıllık kullanım için seçilecek bir fotovoltaik sistemin 500 W/m2 ve üzeri ışınım şiddetleri dikkate alınarak tasarlanmasının, sistemin maksimum kullanabilirliği için yeterli olduğunu göstermektedir.