Ocak 2005
Cilt: 2  Sayı :1 
ISSN : 1304-0448

  Yayınlanan Makaleler   (Cilt: 2  Sayı :1  Ocak 2005  ISSN : 1304-0448)

Sayfa No

LÜLE TASARIMINDA YAPAY ZEKA KULLANIMI

Abdurrahman HACIOĞLU

Özet. Bu çalışmada F-4 Phantom II uçağında kanat kök profili olarak kullanılan NACA 0006 profili Spalart-Allmaras ve k-ε türbülans modelleri ile sırayla 0.4, 0.6 ve 0.8 Mach sayılarında; 0, 2, 4, 6 ve 8 derecelik hücum açılarında FLUENT® ticari yazılımı kullanılarak koşturulmuştur. Elde edilen sonuçların daha önce NACA tarafından rüzgar tünelleri kullanılarak elde edilen deneysel verilerle karşılaştırılması yapılmıştır.

 Anahtar Kelimeler : Aerodinamik dış yük, Spalart-Allmaras türbülans modeli,
 k-ε türbülans modeli, ağ tabakası, hesaplamalı akışkanlar dinamiği.

1-7 

CASA CN 235 UÇAĞININ DIŞ AERODİNAMİK YÜKLERİNİN HESAPLANMASI

Zafer MERCAN, M. Adil YÜKSELEN

Özet: Bu çalışmada, CASA CN 235 uçağı etrafında sesaltı hızlardaki sürtünmesiz ve sürtünmeli akışlar, sonlu hacimler yöntemi kullanan FLUENT® ticari yazılımı yardımıyla hesaplanmıştır. Çözüm havzası ve ağ yapılarının üretilmesi için GAMBIT ticari yazılımından yararlanılmıştır. Çözümler kanat üzerinde yapısal ağlarla, uçak üzerinde ise yapısal olmayan ağlar ile sürtünmesiz ve sürtünmeli olarak elde edilmiştir. Sürtünmeli çözümlerde Spalart-Allmaras türbülans modeli kullanılmıştır. Tüm akışlar için aerodinamik yükler hesaplanarak daha önce yapılan çalışmalar ile karşılaştırılmıştır. Sonuçlar ayrıntılı olarak tartışılmıştır..

Anahtar Kelimeler: CASA CN 235, HAD, Yapısal ve Yapısal Olmayan Ağ.

9-17

PARALEL MEKANİZMALARIN KİNEMATİĞİ, DİNAMİĞİ VE ÇALIŞMA UZAYI

Elmas ANLI, Hüseyin ALP, Sait N. YURT, İbrahim ÖZKOL

Özet: Bu çalışmada, paralel mekanizmaların genel özellikleri, kinematik, dinamik ve çalışma uzayları hakkında bugüne kadar yapılan çalışmaların bir özeti verilerek ileriye yönelik önerilerde bulunulmuştur. Havacılık sahasında, pilot adayları, uçakla uçuş eğitimine başlamadan önce simülatörlerde eğitim görmektedirler, böylece eğitim kayıpları ve zamanı en aza indirilmektedir. Simülatörlerdeki eğitimler esnasında, pilot adaylarının ötelenme ve dönme hareketlerini gerçeğe yakın hassasiyette algılamaları çok önemlidir. Gerçek bir uçakta uçarken pilotun maruz kalacağı hareket, simülatörün altında bulunan bir paralel mekanizma ile sağlanır. 1965’te Stewart’ın uçuş simülatörü olarak önerdiği 6 serbestlik dereceli paralel platform mekanizmasının modifiye edilmiş hali bu işte kullanılmaktadır. Paralel mekanizmalar, mimarilerinden dolayı, seri mekanizmalardan daha yüksek doğal frekansa, katılığa, çalışma hızına, nominal yüklemeye ve hassasiyete sahiptir, ancak çalışma uzayları daha küçüktür. Stewart platform mekanizması, SPM, boyları prizmatik eklemler vasıtasıyla değişebilen 6 bacak ile birbirine bağlı altıgen biçimli bir sabit platform ve bir hareketli platformdan oluşmaktadır. Bacaklar platformlara genelde üniversal mafsallarla bağlı olmakla beraber, dönel veya küresel mafsallar da kullanılabilir. Bacakları hareket ettiren eyleyiciler sabit tabandadır. SPM üç yönde öteleme ve üç yönde dönme yapabilmektedir..

Anahtar Kelimeler: ÇalışmaUuzayı, Dinamik, Kinematik, Paralel Mekanizmalar, Stewart Platformu,

19-36

PLAZMA NİTRÜRLEME PARAMETRELERİNİN DEĞİŞEN MALZEME ÖZELLİKLERİ  ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN İSTATİSTİKSEL ANALİZİ

Ufuk ÖZDEMİR, Muzaffer ERTEN
Özet: Plazma nitrürleme özellikle otomotiv sanayinde, metalurji sektöründe ve takım imalat sanayinde uygulama alanı bulan, malzemelerin yüzey sertliklerini arttırarak, aşınma dirençlerini ve ömürlerini arttırmakta etkili olan bir yüzey sertleştirme yöntemidir. Bu çalışmada; nitrürleme sıcaklığı, nitrürleme süresi ve gaz karışım oranı gibi

plazma nitrürleme parametrelerinin, nitrürleme sonrasında değişen özellikler üzerindeki etkisi istatistiksel olarak incelenmiştir. Bu amaçla, talaşlı imalatta kullanılan sert metal plaketler belli şartlar altında plazma nitrürlendikten sonra plaketin değişen özellikleri incelenmiş ve elde edilen sonuçlar korelasyon ve ortama değer analizi teknikleriyle değerlendirilmiştir. Böylece plazma nitrürleme sonrasında değişen özellikler üzerinde nitrürleme parametrelerinin etkisi incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Plazma Nitrürleme, Plazma Nitrürleme Parametreleri, Korelasyon ve Ortalama Değer Analizi

37-45

NUMERİCAL SOLUTION OF THE EULER EQUATIONS BY FINITE VOLUME METHODS:  CENTRAL VS. UPWIND SCHEMES

Murat UYGUN, Kadir KIRKKÖPRÜ
Abstract.  Euler equations are solved by means of three efficient and robust finite volume schemes, namely, central scheme of Jameson-Schmidt-Turkel (JST) and upwind schemes of Roe’s Approximate Riemann Solver and Convective Upwind Split Pressure (CUSP) Scheme. Cell-centered discretization technique is employed. Multistage timestepping algorithm is used to advance the solution in time. Acceleration techniques including local time stepping and implicit residual smoothing are applied for faster convergence to steady state. The flux at the cell faces is  computed using MUSCL approach in upwind schemes and simple averaging procedure in JST scheme. MUSCL is enhanced by employing Van Albada limiter to suppress oscillations in regions of sharp gradients. Attention is directed towards the accuracy, convergence, and computational performance of the schemes. All schemes yield good convergence rates for a wide range of flow speeds..

Keywords: Euler Equations, Central and Upwind Schemes, Multistage Time-stepping, Acceleration Techniques,MUSCL Approach.

47-55

ASKI VE İLERİ UÇUŞTAKİ BİR HELİKOPTER GÖVDESİNİN AERODİNAMİK  KATSAYILARININ FLUENT® KULLANILARAK HESAPLANMASI

Niyazi KOÇYİĞİT, M. Fevzi ÜNAL
Özet: Bu tez çalışmasında, Hesaplamalı Akışkanlar Dinamiği (HAD) paket programlarından FLUENT® kullanılarak, ilgili literatürde ROBIN (ROtor Body Interaction) olarak anılan jenerik bir helikopter gövdesinin askı ve ileri uçuşunda ana rotor akım alanı etkisi altındaki aerodinamik analizi gerçekleştirilmiştir. Öncelikle FLUENT®’in sunduğu model ve ağ oluşturma programı (pre-processor) olan GAMBIT’te üç boyutlu gövde ve etrafındaki çözüm ağı hassas sonuçlar elde edilmesine olanak sağlayacak şekilde üretilmeye çalışılmıştır. Rotor akım alanının gövde üzerindeki etkisinin benzetiminin sağlanması amacıyla, bu çözüm ağı içine gömülü olarak, sürekli bir lineer momentum kaynak dağılımı içeren silindirik bir hacim oluşturulmuştur. Ağın oluşturulmasından sonra FLUENT® aracılığıyla sayısal analiz gerçekleştirilmiş ve bulunan sonuçlar yine aynı program aracılığıyla sayısal ve grafiksel olarak sunulmuştur. Çalışmanın amacı, askı ve ileri uçuş hallerinde helikopter gövdesi etrafındaki akımın ve buna karşı gelen yüzey basınç dağılımının sayısal olarak incelenmesi olduğundan, hesaplamalar, helikopterin iki nominal ilerleme oranı ( µ=0.01, 0.05) ve üç nominal rotor diski yüklemesi (CT/ σ =0.040, 0.064, 0.080) için yapılmıştır. Sürtünmeli çözümler için, RNG k-ε türbülans modeli kullanılmıştır. Hesaplama ağının oluşturulması ve deneme mahiyetindeki hesaplamalar kişisel bilgisayarlarda yapılmış, ancak burada sunulan sonuçlar 1.Hava İkmal Bakım Merkez Komutanlığı (ESKİŞEHİR) bünyesindeki iş istasyonları kullanılarak elde edilmiştir. Bulunan sonuçlar, doğruluklarının sınanması amacıyla daha önce yapılmış olan deneysel çalışmaların sonuçlarıyla ayrıntılı olarak karşılaştırılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Helikopter gövde aerodinamiği, ROBIN gövdesi, Aerodinamik karakteristikler, askı, ileri uçuş, FLUENT

57-64

BİLGİ GÜVENLİĞİ VE ÖZCÜK FONKSİYONLARI UYGULAMALARI

Hakan AYDIN, Fuat İNCE 

Özet. Bilgisayar ağlarının, özellikle INTERNET’in, yaygın olarak kullanımı sonucu, ağ ve bilgi güvenliği konuları hayati önem kazanmıştır. Bu yazıda önce bilgi güvenliğinin önemine ve belirgin saldırı türlerine değinilmektedir. Bilgi güvenliğinin öğelerinden olan mesaj bütünlüğü ve mesaj doğrulaması için yaygın kullanılan MAC (message authentication code) yanında, özcük fonksiyonlarının (hash functions) da kullanılabileceğine işaret edilmektedir. Güvenli Özcük Algoritması (Secure Hash Algorithm - SHA-1) ele alınarak mesaj bütünlüğü ve mesaj doğrulaması amacıyla anahtarlı özcük değeri yöntemi ortaya konmaktadır. SHA-1 özcük algoritmasına dayanan anahtarlı özcük algoritması anlatılmakta ve uygulamalarla gösterilmektedir

Anahtar Kelimeler: Bilgi Güvenliği, Özcük Fonksiyonları, Güvenli Özcük Algoritması (SHA-1)

65-70

SÜREKLI PARAMETRELI GENETIK ALGORITMA YARDIMI İLE GENIŞ  BANTLI VE ÇOK KATMANLI RADAR SOĞURUCU MALZEME TASARIMI

Günay KÖROĞLU, Tayfun GÜNEL

Özet. Radar kesit alanının azaltılması için birçok teknik bulunmaktadır. Bu yöntemler içinde en kullanışlı ve en yaygın olan yöntemlerden biri de yansıtma katsayısını minimum yapan radar soğurucu malzemelerin kullanılmasıdır. Radar soğurucu malzemeler (RSM) çok çeşitli olup, en çok kullanılan malzemeler çok katmanlı ve geniş bantlıpasif radar soğurucu malzemelerdir. Global optimizasyon yöntemi olan genetik algoritma, parametrelerin kodları ile işlem yapmaktadır ve optimizasyon problemlerinin çözümünde evrimin temel basamaklarından biri olan doğal seleksiyonu baz almaktadır. Bu çalışmada RSM tasarımı için genetik algoritma yaklaşımı uygulanmıştır..

71-75

HÜCRESEL YAPAY SİNİR AĞLARI İLE KIZILÖTESİ GÖRÜNTÜLERDE GÜRÜLTÜNÜN TEMİZLENMESİ

Ali Orhan TOLLUOĞLU, Serdar KARGIN, Osman N. UÇAN, Sedef KEN

Özet : Hücresel Yapay Sinir Ağları (HYSA) 1988 yılında Chua ve Yang [1] tarafından teorisi açıklanmış görüntü işleme ve örüntü tanıma uygulamalarıdır. Özellikle kenar belirleme ve gürültülü resimlerin görüntü kalitelerinin artırılmasında oldukça başarılıdır. HYSA iki seviyeli yapısı nedeni ile gürültü temizleme sırasında bilgi kayıplarına da yol açmaktadır. Yapılan çalışmada bu bilgi kayıplarını da ortadan kaldırarak gürültü temizlemesi yapılabilmiş ve kızılötesi görüntülerde bozucu etkinin ortadan kaldırılmasına çalışılmıştır. Kızılötesi görüntüler cisimlerin ısıl enerjilerinin ortama kızılötesi frekanslarda yayılması ve bu enerjinin termal kameralarla hissedilip video sinyallerine çevrilmesi ile gerçekleşir. Atmosferdeki su buharı ve karbondioksit ise bu görüntüleri olumsuz etkileyerek görüntüyü bozar. Bu makalede ilk önce kızılötesi görüntü daha sonraki bölümde de HYSA’nın teorik mantığı anlatılarak yapılan uygulamalar gösterilmiştir.

 Anahtar Kelimeler : Kızılötesi, Hücresel Yapay Sinir Ağları, Görüntü İşleme

77-86

UÇAK ÇİZELGELEME PROBLEMİNİN KARINCA KOLONİLERİ OPTİMİZASYONU İLE ÇÖZÜMÜ

Sezgin KILIÇ, Ali Rıza KAYLAN  

Özet. Havalimanına iniş yapmak üzere havada bulunan uçaklar için iniş sıra ve zamanlarının belirlenmesi özellikle trafiğin yoğun olduğu zaman periyotlarında önemli bir problemdir. Uçak çizelgeleme problemi olarak adlandırılan bu problem temel olarak iş çizelgeleme problemlerine benzemektedir. İşlem zamanları sıralamaya bağımlı olarak değişebilmektedir. Hedef zamanlarında yapılmayan işler için ek maliyet oluşmaktadır. Her uçak için önceden belirlenmiş olan ve iniş yapabileceği zaman aralığını belirleyen alt ve üst sınırlar vardır. Genelde, çizelgeleme sonucunda amaçlanan durum ise uçakların bir veya daha fazla pist için optimum iniş sıralama ve zamanlarının belirlenirken minimum takip mesafelerinin de korunmasıdır. Karınca Kolonileri Optimizasyonu (KKO) metasezgiseli kullanılarak genel amaçlı bir karar verme algoritması geliştirilmiştir. Geliştirilen algoritma tek veya çok pist kullanımında iniş ve kalkışların çizelgelenebilmesi için kullanılabilecektir. Test problemlerinin çözümü sonucunda elde edilen sonuçlar geçmiş çalışmalar ile karşılaştırılmıştır. Ayrıca KKO

yönteminin çizelge problemleri için kullanılabilmesi için değişiklik ve yenilikler önerilmiştir.

 Anahtar Kelimeler : Çizelgeleme; Metasezgisel yöntemler; Karar Destek Sistemleri; Karınca algoritmaları;

Uçak Çizelgeleme Problemi.

87-95

VERİ YOĞUN WEB UYGULAMALARI MODELLEME VE TASARIM KONULARI

Ali KAYA, Sefer KURNAZ 

Özet. Günümüzde Web üzerinde çalışan programlara olan ihtiyacın ve buna paralel olarak geliştirme çözümlerinin artmasıyla, Web uygulamaları geliştirilirken hangi teknolojilerin seçilip kullanılması gerektiği ve bu teknolojilere uygun hangi modellemenin kullanılması gerektiği çözülmesi gereken temel problemlerden biri olmuştur.

 Anahtar Kelimeler : J2EE, Modelleme, Web, Yazılım Süreci.

97-101